อายุของก้อนเชื้อเห็ด

      ฟาร์มขนาดเล็กล้วนจะประสบความสำเร็จจากการรักษาก้อนเห็ดให้ได้ดอกเห็ดให้นานที่สุด การที่ก้อนเห็ดเป็นโรค หรือเสียหายอย่างใดอย่างหนึ่งย่อมไม่เป็นผลดี ส่วนฟาร์มใหญ่เน้นการเก็บดอกจากก้อนเห็ดใหม่เท่านั้น บางครั้งเก็บดอกเห็ดเพียง 1-2 ชุดก็ทำลายก้อนเชื้อทิ้ง

 อายุของก้อนเห็ด

-เห็ดแครง อาจมีอายุ 1-2 เดือน

-เห็ดขอนขาว ขอนดำ อาจมีอายุก้อน 2-3 เดือน

-เห็ดลม เห็ดหอมจีน อาจมีอายุ 3-5 เดือน

-เห็ดนางฟ้า นางรม หูหนู เป๋าฮื้อ อาจมีอายุ 10-12 เดือน (แต่ช่วงที่ให้ดอกเห็ดคุณภาพ 3-4 เดือน)

-เห็ดโคนญี่ปุ่น อาจมีอายุ 12-14 เดือน

-เห็ดหลินจือ อาจมีอายุ 20-26 เดือน

             -ฟาร์มที่ทำก้อนเชื้อเอง อาจพิจารณาการนำก้อนเชื้อเห็ดเก่าที่อายุไม่มากนักมารีไซเคิล โดยนำก้อนเชื้อเห็ดเก่ามาผสมทำเป็นก้อนเชื้อเห็ดใหม่ เพื่อตัดวงจรของโรคแมลง เพราะก้อนเห็ดใหม่ให้ดอกเห็ดคุณภาพที่ดีกว่า ตลอดจนอาจเห็นว่าก้อนเชื้อที่อายุมากๆให้ดอกเห็ดไม่คุ้มค่ากับการดูแล ค่าน้ำ ค่าไฟ เป็นต้น  ฟาร์มในลักษณะที่ว่านี้ อาจเลือกทำลายก้อนเห็ดหลังจากให้ดอกเห็ดเพียง 1-3 เดือน ทั้งๆที่ก้อนเห็ดยังไม่หมดอายุการให้ดอก

            -สำหรับฟาร์มขนาดเล็ก และฟาร์มที่ไม่ได้ผลิตก้อนเห็ดเองแต่ซื้อก้อนเชื้อมาจากฟาร์มอื่นๆ ฟาร์มประเภทที่ว่ามักนิยมเพาะเห็ดจนก้อนเห็ดไม่มีความสามารถในการให้ดอกเห็ด ช่วงเวลาที่ว่าอาจพิจารณาจาก อายุของเชื้อเห็ดที่เสนอไว้ในเบื้องต้น หรือ อาจอาศัยประสบการณ์  เช่น

ลักษณะก้อนเห็ดหมดอายุ

1. ก้อนเห็ดขอนดำ-ขอนขาว  เห็ดลม หรือเห็ดโต่งฝน เมื่อใกล้หมดอายุ ก้อนเห็ดจะหดตัวเล็กลงเรื่อยจนหลวมถุง โดยก้อนเห็ดยังแข็ง

2.เห็ดนางรม เช่น ฮังการี หรือ นางรมขาวใหญ่ มักหดตัว อาจไม่หลวมถุงเหมือนเห็ดลม แต่ น้ำหนักก้อนเบาลงมาก อาจเหลือไม่ถึง 1 ขีด จาก 8-10 ขีด ใน ขณะที่ก้อนยังเป็นสีขาวอยู่

3.เห็ดนางฟ้าภูฐาน หรือ เห็ดนางฟ้าภูฐานดำ สองฤดู หรือ เห็ดเป๋าฮื้อ ก้อนเห็ดอาจเปลี่ยนเป็นสีดำจากแรกเป็นสีขาว แต่น้ำหนักก้อนไม่ลดลงเพราะเส้นใยเห็ดไม่สามารถกันน้ำให้เข้าไปในก้อนได้เช่นเห็ดนางรม

4.เห็ดหลินจือ แม้ว่าก้อนจะเหี่ยว แห้ง และเบามากแล้ว แต่ก็ยังสามรถให้ดอกเห็ดได้ แม้ว่าจุดูเหมือนตายแล้ว

    จะเห็นได้ว่าการที่ก้อนเชื้อเห็ดดำ หรือ ขาว ไม่ได้เป็นตัวอบอกได้ว่าก้อนเห็ดนั้นหมดอายุแล้ว ขณะเดียวกันก้อนเห็ดที่เบาลง หรือ หดตัวลงก็ไม่ได้หมายความว่าหมดอายุแล้วเช่นกัน

เกษตรกรเพียงแต่ใช้หลักการนี้เป็นแนวทาง ในการตัดสินใจในการวางแผนการจัดการในฟาร์มเห็ดของตน ที่เหลือล้วนต้องใช้ประสบการณ์ครับ ที่สำคัญการดื้อดึงรักษาก้อนเห็ดไว้เพื่อให้ออกดอกในขณะที่ก้อนเห็ดในฟาร์มมีแต่เชื้อโรคย่อมไม่ดีแน่